KOSZYK JEST
PUSTY

Jan Matejko

W latach 1852–1858 studiował u Władysława Łuszczkiewicza i Wojciecha Stattlera w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, której później był dyrektorem (od 1873). Jego uczniami byli m.in. Maurycy Gottlieb, Jacek Malczewski, Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański.

Ojciec malarza, Franciszek Ksawery Matejko, właśc. František Xaver Matějka (Matieyka), był Czechem, urodzonym w Roudnicach koło Hradca Králové jako syn chłopski. Przybył do Galicji w charakterze guwernera i nauczyciela muzyki. Początkowo pracował u rodziny Wodzickich w Kościelnikach (dziś część Nowej Huty), a następnie przeniósł się do Krakowa, gdzie poślubił Joannę Karolinę Rossberg (1802–1845), wywodzącą się z polsko-niemieckiej rodziny zamożnych rymarzy. Franciszek był katolikiem, Joanna – protestantką. Matejkowie zamieszkali przy ulicy Floriańskiej w Krakowie.

Jan Matejko był dziewiątym dzieckiem, z jedenastu, jakie mieli państwo Matejkowie (było wśród nich dziewięciu chłopców i dwie dziewczynki). Gdy Matejko miał siedem lat, zmarła jego matka; dziećmi zajęła się jej siostra. Śmierć matki niewątpliwie wywarła wpływ na osobowość przyszłego malarza. Jego dzieciństwo obfitowało w lęki i przykrości, nie zaznawał także raczej przesadnie starannej opieki (jego złamany nos nie zwrócił niczyjej uwagi i zrósł się krzywo).

W wieku trzynastu lat Jan Matejko został przyjęty do krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych przy ulicy Wesołej, której dyrektorem był wówczas Wojciech Stattler. Przejawiał w szkole ogromną ambicję i pracowitość, choć także tam jego edukacja nie przebiegała gładko, na co zapewne wpływ miała osoba Stattlera, trudności finansowe i znaczna wada wzroku.. W 1858 roku otrzymał stypendium na studia w Monachium. Tu zetknął się z dziełami wybitnych malarzy dawnych i współczesnych.                                    W 1860 roku Matejko wyjechał do Wiednia, skąd szybko wrócił. 

W 1862 roku namalował jeden ze swoich najwybitniejszych obrazów, Stańczyka. Miał wtedy zaledwie 24 lata.

22 stycznia 1863 roku jego dwaj bracia przyłączyli się do powstania styczniowego. Jan nie poszedł, ponieważ nie potrafił posługiwać się bronią i źle widział. Woził natomiast broń i pomagał powstańcom materialnie.

Jan miał 26 lat, gdy odniósł ogromny sukces dzięki Kazaniu Skargi. Dochód ze wstępu na wystawę oddał na sieroty. W 1864 r. po sprzedaży obrazu mógł pozwolić sobie na małżeństwo z Teodorą Giebułtowską. Mieli razem pięcioro dzieci.

Pogłębiające się z czasem problemy finansowe Matejki spowodowane były chorobą żony, a także nadmiernym szafowaniem własnym dorobkiem artystycznym. Kilka wielkich płócien podarował Narodowi Polskiemu, papieżowi przekazał Sobieskiego pod Wiedniem, a Francja otrzymała od niego Joannę d’Arc. Obdarowywał też obrazami swoich znajomych – ludzi zwykle bardzo bogatych. Nic nie wziął za portret od hr. Stanisława Tarnowskiego, bezpłatnie podarował portret ks. Marcelinie Czartoryskiej. Nie szczędził też datków na wsparcie ubogich. 

W ramach Salonu dostał Złoty Medal w 1865 roku, podobnie jak za obraz Rejtan. W 1870 roku, po namalowaniu Unii Lubelskiej, został udekorowany w Paryżu Legię Honorową. W końcu zaczął bogacić się na swojej pracy i przeprowadził się na ulicę Floriańską 41 (dom Jana Matejki w Krakowie został w roku 1895 przekształcony w muzeum malarza). Wkrótce został dyrektorem Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie zagrożonej zamknięciem, odrzucając przejęcie Praskiej Akademii Sztuk Pięknych. Artystę doceniła międzynarodowa społeczność, został honorowym członkiem Akademii paryskiej, berlińskiej, praskiej, wiedeńskiej, a także Akademii Rafaelowskiej w Urbino. Poświęcał też czas Szkole Sztuk Pięknych oraz walczył o upiększanie Krakowa i zachowanie jego zabytków.

Jan Matejko zmarł  1 listopada 1893 roku w wieku 55 lat. Jego ostatnie słowa brzmiały: „Módlmy się za ojczyznę! Boże błogosławiony!”. W czasie jego pogrzebu bił dzwon Zygmunt, a w ostatniej drodze towarzyszyły mu tysiące krakowian.

Jan Matejko w młodości przeżył bombardowanie Krakowa przez Austriaków podczas Wiosny Ludów w kwietniu 1848, a później powstanie styczniowe. Pod wpływem narodowych klęsk postanowił porzucić malarstwo religijne, które uważał za swoje powołanie, i poświęcił się prawie wyłącznie malarstwu historycznemu. Sama historia była jego obsesją. Nie potrafił o niej pisać ani opowiadać, więc ją malował. Zarzucano mu swobodne podejście do historii. Sam Matejko traktował swoje obrazy jako głos w polemice dotyczącej przeszłości i przyszłości kraju, a nie wyraz ideologii. Drugą pasją Matejki był kraj. Był on zagorzałym patriotą.

Tajemnicą popularności artysty jest nie tylko kunszt wykonania prac, ale przede wszystkim „filmowość” ujęcia historii. Obrazy są kadrowane, spiętrzone i przepełnione namiętnością. Artystę wyróżniała skłonność do komponowania tłumnych, wielopostaciowych scen, często rozwiniętych panoramicznie, rozgrywających się w pozbawionej głębi przestrzeni pierwszego planu, a także potężna skala ekspresji (niekiedy granicząca z patosem), doskonała dramaturgia zarówno w aranżacji całych scen, jak i w oddaniu póz i gestów poszczególnych postaci, dynamika linii konturu, efektowna, intensywna kolorystyka, często oparta na dysonansach barw lokalnych, przede wszystkim zaś zdolność kreowania postaci o niezwykle wyrazistych, pełnych ekspresji rysach fizjonomicznych i psychicznych. W portrecie nie idealizuje, jest bliższy realistycznemu podejściu.

Precyzja konturu, drobiazgowe opracowanie szczegółów oraz starannie wygładzona powierzchnia malarska, uzyskana dzięki oszczędnemu nakładaniu farb. Z upływem czasu w młodzieńczych pracach artysty pojawia się dążenie do indywidualizacji postaci i uchwycenia odmienności ich reakcji psychicznych, do pogłębienia dramaturgii przedstawianych scen. Zastępuje to pewien schematyzm wcześniejszych prac. Warto zwrócić uwagę na jego zamiłowanie do precyzyjnego odtwarzania dawnych strojów, elementów architektury wnętrz, rozmaitych sprzętów i akcesoriów.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Promocja P
    Jan Matejko – Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Złota wolność 1573

    Jan Matejko – Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Złota wolność 1573

    17,18
    PLN
    Stara cena 17,71
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Carowie Szujscy na Sejmie Warszawskim

    Jan Matejko - Carowie Szujscy na Sejmie Warszawskim

    18,54
    PLN
    Stara cena 19,11
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Henryk Walezy (1551-1589)

    Jan Matejko - Henryk Walezy (1551-1589)

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Leszek Czarny

    Jan Matejko - Leszek Czarny

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Bolesław V Wstydliwy

    Jan Matejko - Bolesław V Wstydliwy

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Konrad Mazowiecki

    Jan Matejko - Konrad Mazowiecki

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Henryk Brodaty (1168-1238)

    Jan Matejko - Henryk Brodaty (1168-1238)

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P

    Jan Matejko - Władysław III Laskonogi (1161-1231)

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Leszek Biały (1186-1227)

    Jan Matejko - Leszek Biały (1186-1227)

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Kazimierz II Sprawiedliwy

    Jan Matejko - Kazimierz II Sprawiedliwy

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
     Jan Matejko - Mieszko III Stary (1126-1202)

    Jan Matejko - Mieszko III Stary (1126-1202)

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Bolesław IV Kędzierzawy

    Jan Matejko - Bolesław IV Kędzierzawy

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Władysław II Wygnaniec (1105-1159)

    Jan Matejko - Władysław II Wygnaniec (1105-1159)

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Przemysł II (1257-1296)

    Jan Matejko - Przemysł II (1257-1296)

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Wacław II

    Jan Matejko - Wacław II

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Zygmunt II August

    Jan Matejko - Zygmunt II August

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Zygmunt I Stary

    Jan Matejko - Zygmunt I Stary

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Aleksander Jagiellończyk

    Jan Matejko - Aleksander Jagiellończyk

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Jan I Olbracht (1459-1501)

    Jan Matejko - Jan I Olbracht (1459-1501)

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Kazimierz Jagiellończyk

    Jan Matejko - Kazimierz Jagiellończyk

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Władysław II Jagiełło

    Jan Matejko - Władysław II Jagiełło

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Jadwiga

    Jan Matejko - Jadwiga

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Ludwik Węgierski

    Jan Matejko - Ludwik Węgierski

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Stefan Batory

    Jan Matejko - Stefan Batory

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Władysław Łokietek

    Jan Matejko - Władysław Łokietek

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Bolesław III Krzywousty (1086-1138)

    Jan Matejko - Bolesław III Krzywousty (1086-1138)

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Władysław Herman

    Jan Matejko - Władysław Herman

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Bolesław II Śmiały

    Jan Matejko - Bolesław II Śmiały

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Władysław Wareńczyk

    Jan Matejko - Władysław Wareńczyk

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
  • Promocja P
    Jan Matejko - Kazimierz III Wielki

    Jan Matejko - Kazimierz III Wielki

    18,57
    PLN
    Stara cena 19,14
    Dodaj do koszyka
    dodano produkt
    produkt niedostępny
Oprogramowanie sklepu internetowego Sellingo.pl